ՀՀ հարկային օրենսգիրք
Հոդված 208։ Կենսապաշարների օգտագործման կամ օգտագործման իրավունքի համար բնօգտագործման վճարի դրույքաչափերը
(վերնագիրը լրաց. 18.04.25 ՀՕ-82-Ն)
1. Բուսական աշխարհի օբյեկտ հանդիսացող կենսապաշարների օգտագործման կամ օգտագործման իրավունքի համար բնօգտագործման վճարը հաշվարկվում է բնօգտագործման վճարի բազայի նկատմամբ՝ հետևյալ դրույքաչափերով (հաշվի առնելով սույն հոդվածի 7-րդ մասի դրույթները).
1) բնափայտի կամ երկրորդական անտառանյութի օգտագործման (մթերման) դեպքում ծառի տեսակի յուրաքանչյուր խորանարդ մետրի համար`
|
Անտառային |
Հեռավո-րությունը |
Դրույքաչափը (դրամ) | ||||
|
շինափայտ առանց կեղևի` |
տեխնոլո-գիական |
վառելա-փայտ | ||||
|
25-ից ավելի |
13-25-ը ներառյալ |
3-13-ը ներառյալ | ||||
|
Կաղնի, հացենի, թխկի, թեղի |
մինչև 10-ը ներառյալ |
5700 |
5250 |
4380 |
2600 |
700 |
|
10-25-ը ներառյալ |
4390 |
4040 |
3370 |
2040 |
630 | |
|
25-40-ը ներառյալ |
3990 |
3670 |
3070 |
1670 |
560 | |
|
40-ից ավելի |
3420 |
3150 |
2630 |
1300 |
420 | |
|
Սոճենի, լորենի |
մինչև 10-ը ներառյալ |
3300 |
3000 |
2540 |
1200 |
700 |
|
10-25-ը ներառյալ |
2540 |
2310 |
1950 |
1060 |
630 | |
|
25-40-ը ներառյալ |
2310 |
2100 |
1780 |
930 |
560 | |
|
40-ից ավելի |
1980 |
1800 |
1520 |
800 |
420 | |
|
Հաճարենի |
մինչև 10-ը ներառյալ |
3000 |
2700 |
2310 |
1500 |
700 |
|
10-25-ը ներառյալ |
2310 |
2080 |
1780 |
1155 |
630 | |
|
25-40-ը ներառյալ |
2100 |
1890 |
1620 |
1050 |
560 | |
|
40-ից ավելի |
1800 |
1620 |
1390 |
900 |
420 | |
|
Բոխի և այլ ծառատեսակներ |
մինչև 10-ը ներառյալ |
1250 |
1100 |
960 |
500 |
420 |
|
10-25-ը ներառյալ |
960 |
850 |
740 |
360 |
350 | |
|
25-40-ը ներառյալ |
870 |
770 |
680 |
280 |
280 | |
|
40-ից ավելի |
750 |
660 |
580 |
250 |
210 | |
Սույն կետում կիրառվող` ստորև նշված հասկացություններն օգտագործվում են հետևյալ իմաստներով.
ա. ցցաչոր ծառ` բնական ծերացման, անտառաճման պայմանների խիստ վատթարացման, տարերային աղետների (հրդեհ), հիվանդությունների, վնասատուներով խիստ վարակվածության և այլ պատճառներով չորացած կանգուն ծառ,
բ. փայտանյութի օգտագործում` կանգուն ծառի և (կամ) ծառի առանձին ճյուղերի հատում, կոճղերի հանում և անտառից դուրսբերում, թափուկի հավաքում և անտառից դուրսբերում,
գ. հեռավորություն` անտառի սկզբից (որտեղից անտառային ճանապարհով դուրս է բերվելու փայտանյութը) մինչև ծառահատման վայրն ընկած տարածություն.
2) արդյունագործական նպատակով բույսերի յուրաքանչյուր միավորի օգտագործման իրավունքի համար`
ա. լայն կիրառություն ունեցող դեղաբույսերի (անթառամ` ծալքավոր, կատվախոտ` դեղատու, զիվան` հսկայական, լերդախոտ` ալեհեր, սրոհունդ (արևքուրիկ)` խոցված, լոշտակ` սպիտակ, լոշտակ` երկտուն, առյուծագի` սովորական, խնկածաղիկ` սովորական, տատրակ` սովորական (խոճկորիկ), օշինդր` դառը, կտտկենի` սև, արոսենի` սովորական, հազարատերևուկ` սովորական, եղերդակ` սովորական, եզան լեզու` մեծ, ուրց` Կոչիի, լորենի` սրտաձև, կծոխուր` սովորական, ալոճ (սզնի) յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
100 դրամ |
|
Արմատներ |
300 դրամ |
բ. սույն կետի «ա» ենթակետում չնշված դեղաբույսերի յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
50 դրամ |
|
Արմատներ |
200 դրամ |
գ. լայն կիրառություն ունեցող սննդային բույսերի (շուշանբանջար` սոխուկավոր, սիբեխ` սովորական, սինդրիկ` հարթ, սինդրիկի բազմածաղիկ, շրեշ` փարթամ, ծնեբեկ` դեղատու, ձիասամիթ` մանրապտուղ (բոխի), ավելուկ` գանգուր) յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
15 դրամ |
|
Արմատներ |
50 դրամ |
դ. սույն կետի «գ» ենթակետում չնշված սննդային բույսերի յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
10 դրամ |
|
Արմատներ |
30 դրամ |
ե. տեխնիկական բույսերի յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
50 դրամ |
|
Արմատներ |
150 դրամ |
զ. գեղազարդային բույսերի յուրաքանչյուր միավորի (հատ) համար`
|
Վերգետնյա մասեր |
10 դրամ |
է. բուսական խեժերի յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար՝ 500 դրամ.
3) արդյունագործական նպատակով պտուղների, հատապտուղների, ընկուզավորների օգտագործման իրավունքի համար՝ յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար`
|
Պտուղներ, հատապտուղներ |
30 դրամ |
|
Տխիլ (տկողին), ընկույզ |
60 դրամ |
4) գյուղատնտեսական` խոտհնձի նպատակով անտառային ֆոնդի տարածքների յուրաքանչյուր հեկտարի միանվագ (միանգամյա) օգտագործման իրավունքի համար՝ 2000 դրամ.
5) գյուղատնտեսական` արածեցման նպատակով անտառային ֆոնդի տարածքների օգտագործման իրավունքի համար` անասունների յուրաքանչյուր գլխի համար` յուրաքանչյուր օրվա կտրվածքով (խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ, խոզեր, ձիեր)`
|
Բարելավված արոտավայրերում |
3 դրամ |
|
Բնական արոտավայրերում |
2 դրամ |
2. Օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված՝ բնօգտագործման վճարի բազայի չափաքանակները գերազանցելու դեպքում՝
1) բնափայտի կամ երկրորդական անտառանյութի օգտագործման (մթերման) համար չափաքանակները գերազանցող՝ ծառի յուրաքանչյուր տեսակի օգտագործման (մթերման) փաստացի ծավալների համար կիրառվում է սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված դրույքաչափերի տասնապատիկ մեծությունը.
2) սույն մասի 1-ին կետում չնշված կենսապաշարների օգտագործման համար չափաքանակները գերազանցող՝ կենսապաշարի օգտագործված յուրաքանչյուր տեսակի համար, որպես դրույքաչափեր, կիրառվում են սույն հոդվածի 1-ին մասի 2-5-րդ ենթակետերով սահմանված դրույքաչափերի եռապատիկ մեծությունը:
3. Օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ բնօգտագործման վճարի բազայի զրոյական չափաքանակների դեպքում՝
1) բնափայտի կամ երկրորդական անտառանյութի օգտագործման (մթերման) դեպքում ծառի յուրաքանչյուր տեսակի օգտագործման (մթերման) փաստացի ծավալների համար կիրառվում է սույն հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված դրույքաչափերի տասնապատիկ մեծությունը.
2) սույն մասի 1-ին կետում չնշված կենսապաշարների օգտագործման դեպքում կենսապաշարի օգտագործված յուրաքանչյուր տեսակի համար որպես դրույքաչափ կիրառվում է սույն հոդվածի 1-ին մասի 2-5-րդ ենթակետերով սահմանված դրույքաչափերի եռապատիկ մեծությունը:
4. Կենդանական աշխարհի օբյեկտ հանդիսացող կենսապաշարների օգտագործման իրավունքի համար բնօգտագործման վճարը հաշվարկվում է բնօգտագործման վճարի բազայի նկատմամբ հետևյալ դրույքաչափերով (հաշվի առնելով նաև սույն հոդվածի 7-րդ մասի դրույթները).
1) կենդանիների տեսակների` գյուղատնտեսական, արդյունագործական, սոցիալական (բացառությամբ սույն կետի «ժ» ենթակետի), բնապահպանական, առողջապահական և վերարտադրության նպատակներով օգտագործման իրավունքի համար.
|
Կենդանիների տեսակները |
Դրույքա-չափը (դրամ) |
|
ա) կաթնասունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար՝ | |
|
Վայրի խոզ |
100000 |
|
Գորշուկ (փորսուղ) |
5000 |
|
Քարակզաքիս |
4000 |
|
Նապաստակ |
2000 |
|
Այծյամ |
170000 |
|
Եղեգնակատու |
100000 |
|
Լուսան |
100000 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների, ինչպես նաև լիազոր մարմնի կողմից յուրաքանչյուր տարվա համար սահմանվող անսահմանափակ որսի ենթակա տեսակների) կաթնասուններ |
1000 |
|
բ) թռչունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Սև ցին |
20000 |
|
Ճահճային մկնաճուռակ |
20000 |
|
Մեծ ճուռակ |
20000 |
|
Տափաստանային ճուռակ |
20000 |
|
Թավշոտ ճուռակ |
20000 |
|
Լորաճուռակ |
10000 |
|
Արտուտաբազե |
60000 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների) բազեանմաններ |
10000 |
|
Սագանմաններ (սուլող մրտիմն, կռնչան բադ, ճքճքան մրտիմն, կարմրագլուխ սուզաբադ, փումփուլավոր սուզաբադ) |
1000 |
|
Կաքավ |
1000 |
|
Լոր |
200 |
|
Սև փարփար |
600 |
|
Կռվակտցար, կարմրաոտ կտցար, մորակտցար |
200 |
|
Աղավնանմաններ (սովորական տատրակ, թխակապույտ աղավնի, անտառային աղավնի) |
400 |
|
Կկվանմաններ |
400 |
|
Սովորական այծկիթ |
1000 |
|
Սովորական կիվիվ |
1000 |
|
Մանգաղաթևեր |
600 |
|
Ալկիոններ |
600 |
|
Հոպոպ |
200 |
|
Փայտփոր |
600 |
|
Ճնճղուկանմաններ (տնային ճնճղուկ, սովորական սարյակ, սև կեռնեխ, սինակեռնեխ, դաշտային արտույտ, տափաստանային արտույտ) |
200 |
|
Եղեգնահավ |
1000 |
|
Ոսկեգույն մեղվակեր |
4000 |
|
Սպիտակ արագիլ |
10000 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների և բազեանմանների, ինչպես նաև լիազոր մարմնի կողմից յուրաքանչյուր տարվա համար սահմանվող անսահմանափակ որսի ենթակա տեսակների) թռչուններ |
200 |
|
գ) սողունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Գյուրզա |
6000 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների) սողուններ |
2000 |
|
դ) երկկենցաղների յուրաքանչյուր միավորի համար՝ | |
|
Լճագորտ, փոքրասիական գորտ (կգ) |
500 |
|
Սովորական ծառագորտ, փոքրասիական ծառագորտ (հատ) |
500 |
|
Կանաչ դոդոշ (հատ) |
200 |
|
ե) փափկամարմինների յուրաքանչյուր միավորի համար՝ | |
|
Խաղողի խխունջ (կգ) |
1000 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների) փափկամարմիններ (կգ) |
100 |
|
զ) հոդվածոտանիների յուրաքանչյուր միավորի համար՝ | |
|
Գետի խեցգետին (կգ) |
200 |
|
Հաստապոչ կարիճ (հատ) |
200 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների) հոդվածոտանիներ (հատ) |
200 |
|
է) ձկների յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար՝ | |
|
Սիգ |
200 |
|
Լոքո |
800 |
|
Սպիտակ ամուր, սև ամուր, հաստաճակատ |
1000 |
|
Կարմրախայտ |
2000 |
|
Կարաս |
100 |
|
Ծածան |
200 |
|
Այլ (բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների) ձկնատեսակներ |
100 |
ը. օձի թույնի օգտագործման իրավունքի դեպքում բնօգտագործման վճարի դրույքաչափը թույնի յուրաքանչյուր գրամի համար հաշվարկվում է՝ օձի համապատասխան տեսակի համար սույն կետի «գ» ենթակետով սահմանված դրույքաչափի նկատմամբ կիրառելով 3.0 գործակից,
թ. ձկնկիթի օգտագործման իրավունքի դեպքում բնօգտագործման վճարի դրույքաչափը ձկնկիթի յուրաքանչյուր կիլոգրամի համար հաշվարկվում է՝ սույն կետի «է» ենթակետով սահմանված համապատասխան դրույքաչափերի նկատմամբ կիրառելով 10.0 գործակիցը.
ժ. կենսաթոշակային տարիքի անձանց համար սիրողական ձկնորսության դեպքում սույն կետի «է» ենթակետով սահմանված համապատասխան դրույքաչափերի նկատմամբ կիրառվում է 0.0 գործակիցը.
2) Հայաստանի Հանրապետության կենդանիների Կարմիր գրքում գրանցված վայրի կենդանիների տեսակների բնապահպանական, առողջապահական և վերարտադրության կազմակերպման նպատակներով օգտագործման իրավունքի համար`
|
Վայրի կենդանիների տեսակները |
Դրույքա-չափը (դրամ) |
|
ա) կաթնասունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Հարավային պայտաքիթ, Մեհելիի պայտաքիթ չղջիկ, Բլազիի պայտաքիթ, սովորական երկարաթև չղջիկ, արաքսյան գիշերաչղջիկ, հայկական գիշերաչղջիկ, Բեխշտեյնի գիշերաչղջիկ, ասիական լայնականջ չղջիկ, գորշ ականջեղ, ծալքաշուրթ լայնականջ չղջիկ |
5000 |
|
Լայնականջ ոզնի |
5000 |
|
Շելկովնիկովի կուտորա |
5000 |
|
Պստիկ սպիտակաատամ |
5000 |
|
Հնդկական վայրենակերպ կամ մացառախոզ |
14000 |
|
Դալի ավազամուկ, հայկական մկնիկ, Շիդլովսկու դաշտամուկ, փոքր ճագարամուկ, փոքրասիական գետնասկյուռ |
5000 |
|
Գորշ արջ |
700000 |
|
Խայտաքիս |
20000 |
|
Ջրասամույր |
100000 |
|
Անտառակատու (ենթատեսակ` եվրոպական անտառակատու) |
100000 |
|
Ընձառյուծ (ենթատեսակ` կովկասյան ընձառյուծ) |
1600000 |
|
Մանուլ |
40000 |
|
Բեզոարյան այծ |
1000000 |
|
Հայկական մուֆլոն |
1200000 |
|
Բորենի |
400000 |
|
Կովկասյան ազնվացեղ եղջերու, մարալ |
600000 |
|
բ) թռչունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Ցախաքլորաորս |
100000 |
|
Գիշանգղ |
100000 |
|
Կարմիր ցին, սպիտակապոչ արծիվ, տափաստանային արծիվ, բլրային արծիվ, քարարծիվ, գաճաճ արծիվ, ջրարծիվ |
50000 |
|
Բալոբան, սապսան |
150000 |
|
Սպիտակագլուխ անգղ, սև անգղ |
50000 |
|
Գառնանգղ (մորուքավոր անգղ) |
100000 |
|
Օձակեր արծիվ, տափաստանային հողմավար բազե |
15000 |
|
Տափաստանային մկնաճուռակ, մարգագետնային մկնաճուռակ, եվրոպական ճնճղաճուռակ |
14000 |
|
Կարմրաոտ բազե, աղավնաբազե, միջերկրածովային բազե |
10000 |
|
Փոքր ենթարծիվ, մեծ ենթարծիվ |
10000 |
|
Անդրկովկասյան փասիան |
10000 |
|
Թուրաջ |
10000 |
|
Կտցար կաչաղակ, ծովային քարադր, հաստակտուց քարադր, ճախրուկ, սպիտակապոչ եղտյուրիկ, մեծ իլիկակտցար, մեծ արորիկ, կրկնակտցար, ոտնացուպիկ, բզակտուց, մարգագետնային ծիծառակտցար, տափաստանային ծիծառակտցար, հայկական որոր |
5000 |
|
Որորակտուց ջրածիծառ, փոքր ջրածիծառ, սպիտակաայտ ջրածիծառ |
4000 |
|
Բվեճ |
10000 |
|
Թավշաոտ բու |
5000 |
|
Սևափոր դռլոն |
4000 |
|
Մոխրաայտ սուզակ |
5000 |
|
Վարդագույն հավալուսն, գանգրափետուր հավալուսն |
40000 |
|
Մեծ ձկնկուլ, փոքր ձկնկուլ |
15000 |
|
Սև արագիլ |
14000 |
|
Տարգալակտուց |
20000 |
|
Քաջահավ |
15000 |
|
Սովորական ֆլամինգո |
40000 |
|
Սպիտակագլուխ բադ կամ սավկա, մոխրագույն սագ, կարմրախածի սագ, ծվվան սագ, սպիտակաճակատ սագ, կարմիր բադ, խայտաբադ, սպիտակաաչք սուզաբադ, լայնակտուց բադ |
10000 |
|
Թշշան կարապ, ճչան կարապ, փոքր կարապ |
40000 |
|
Մարմարյա մրտիմն |
14000 |
|
Տուրպան |
10000 |
|
Կովկասյան մարեհավ |
10000 |
|
Անապատային կաքավ |
10000 |
|
Վայրի հնդկահավ (ուլար) |
25000 |
|
Մարգահավ, սուլթանական հավ |
10000 |
|
Փոքր արոս, մեծ արոս |
30000 |
|
Շիկապոչ քարաթռչնակ, սոխականման ճռիկահավ, հնդկական եղեգնաթռչնակ, կիսասպիտակավիզ ճանճորս, միջերկրածովային երաշտահավ |
3000 |
|
Մեծ ժայռային սիտեղ |
4000 |
|
Կարմրաթև մագլցող |
4000 |
|
Ժայռային դրախտապան |
4000 |
|
Խաչկտուց |
3000 |
|
Իսպանական ճնճղուկ |
2000 |
|
Մոխրագույն կռունկ, գեղանի կռունկ |
30000 |
|
Կանաչ մեղվակեր |
5000 |
|
Ներկարար |
5000 |
|
Սև փայտփոր |
5000 |
|
Դեղնագլուխ խաղտտնիկ |
3000 |
|
Կարմրակատար շամփրուկ |
3000 |
|
Ալպիական ճայ |
5000 |
|
Սպիտակափող սոխակ |
3000 |
|
Անապատային խածկտիկ |
3000 |
|
գ) սողունների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Անդրկովկասյան սահնօձ, կովկասյան կատվաօձ, պարսկական պսևդոցիկլոֆիս, Սատունինի սևագլուխ ռինխոկալամուս, Դարևսկու իժ, հայկական լեռնատափաստանային իժ, հայկական իժ կամ Ռադդեի իժ |
6000 |
|
Անդրկովկասյան տակիրային կլորագլուխ, Չեռնովի մերկաչք, առաջավորասիական մաբույա, երկարաոտ սցինկ, անդրկովկասյան բազմագույն մողեսիկ, անդրկովկասյան մողեսիկ, փոքրասիական մողես, մարգագետնային մողես, Դալի մողես, Ռոստոմբեկովի մողես, սպիտակափոր մողես |
5000 |
|
Միջերկրածովային կրիա |
4000 |
|
դ) երկկենցաղների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար` | |
|
Փոքրասիական տրիտոն |
3000 |
|
Սիրիական սխտորագորտ |
3000 |
|
ե) ձկների յուրաքանչյուր միավորի (կիլոգրամի) համար` | |
|
Հաշամ |
4000 |
|
Իշխան |
16000 |
|
Սևանի բեղլու |
5000 |
|
Սևանի կողակ |
5000 |
|
Հայկական կարմրակն |
3000 |
|
Քուռի քառթակ |
5000 |
|
Առաջավորասիական ծական |
5000 |
|
զ) փափկամարմինների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար՝ |
3000 |
|
է) հոդվածոտանիների յուրաքանչյուր միավորի (հատի) համար՝ |
3000 |
5. Օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված՝ բնօգտագործման վճարի բազայի չափաքանակները գերազանցելու դեպքում կենդանական աշխարհի օբյեկտ համարվող կենսապաշարների օգտագործման չափաքանակները գերազանցող՝ յուրաքանչյուր տեսակի օգտագործման փաստացի ծավալների համար կիրառվում է սույն հոդվածի 4-րդ մասում նշված դրույքաչափերի եռապատիկ մեծությունը:
6. Օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ բնօգտագործման վճարի բազայի զրոյական չափաքանակների դեպքում կենդանական աշխարհի օբյեկտ համարվող կենսապաշարների յուրաքանչյուր տեսակի օգտագործման փաստացի ծավալների համար կիրառվում է սույն հոդվածի 4-րդ մասում նշված դրույքաչափերի եռապատիկ մեծությունը:
7. 2018 թվականի հունվարի 1-ից բուսական աշխարհի օբյեկտ հանդիսացող կենսապաշարների օգտագործման համար բնօգտագործման վճարի դրույքաչափերը որոշվում են որպես սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված դրույքաչափերի և 1.1 գործակցի արտադրյալ, 2019 թվականի հունվարի 1-ից՝ որպես սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված դրույքաչափերի և 1.2 գործակցի արտադրյալ, իսկ 2020 թվականի հունվարի 1-ից՝ որպես սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված դրույքաչափերի և 1.3 գործակցի արտադրյալ:
(208-րդ հոդվածը փոփ., լրաց. 23.03.22 ՀՕ-76-Ն, լրաց., փոփ., խմբ. 18.04.25 ՀՕ-82-Ն)
(18.04.25 ՀՕ-82-Ն օրենքն ունի անցումային դրույթ)